Czym wyróżnia się i jak rozpoznać szafir?

Czym wyróżnia się i jak rozpoznać szafir?

Szafir to kamień niezwykły, posiadający niepowtarzalną, lazurową barwę, od której zresztą zaczerpnięta została jego nazwa – sappheiros w łacinie oznacza niebieski.

Obok czysto niebieskiego, spotyka się również inne odcienie szafiru, w tym fioletowy, zielony, żółty, pomarańczowy, a nawet bezbarwny. Ze względu na piękno i rzadkość występowania, jest to kamień bardzo wysoko ceniony w jubilerstwie. Podobnie, jak inne kamienie szlachetne, również szafir doczekał się licznych imitacji oraz swojego syntetycznego odpowiednika.

Czy rozpoznanie prawdziwego szafiru jest trudne? Jak przekonać się, czy mamy do czynienia z naturalnym kamieniem szlachetnym, czy z wytworem zrobionym przez człowieka? Czym charakteryzuje się i skąd pochodzi ten wyjątkowy klejnot?

19Szafir wyróżnia się bardzo bogatą historią. Znany od czasów starożytności, niegdyś uchodził za kamień obdarzony cennymi właściwościami. Kto nosił przy sobie szafir, mógł liczyć na długowieczność, szczęście w miłości, mądrość, uczciwość, przychylność ze strony innych ludzi, a także na dobrobyt i siłę. Ten należący do grupy korundu kamień szlachetny znany jest również ze swych własności prozdrowotnych. Wspomaga układ krążenia, obniża ciśnienie krwi, odtruwa, łagodzi stany zapalne, koi nerwy i ułatwia zasypianie.

Szafir odznacza się bardzo wysoką twardością. Jest to minerał kruchy, o wysokiej przezroczystości. Pozyskiwany jest ze skał metamorficznych bogatych w tlenek glinu, a także z pegmatytów, złóż rozsypiskowych, bazaltoidów. Wydobycie szafiru rozpoczęło się jeszcze za czasów starożytnych, głównie na obszarze dzisiejszej Sri Lanki. Oprócz tego regionu, szafiry wydobywa się między innymi na terenach Birmy, Tajlandii, Kambodży, Indii, USA, RPA, Madagaskaru, a także w Rosji. Ciekawostką jest również, iż właśnie w tym kruszcu zostały wyrzeźbione popiersia trzech amerykańskich prezydentów: George’a Washingtona, Dwighta Eisenhowera oraz Abrahama Lincolna.

Nazywany przez wielu królem klejnotów – szafir, doczekał się wielu sławetnych egzemplarzy. Do owianych największą sławą należy tzw. Szafir Świętego Edwarda, rozpościerający się w samym środku krzyża zdobiącego koronę królewską Wielkiej Brytanii. Innym szafirem na tym nietuzinkowym insygnium władzy jest tzw. Szafir Stuartów umieszczony w obręczy. Szafiry goszczą również w innych koronach królewskich, w tym w koronie władców rosyjskich i czeskiej Koronie Św. Wacława.

Czy szafir jest minerałem trudno rozpoznawalnym?
Istnieje kilka innych, bardzo podobnych do niego kamieni, a są to między innymi: spinel, indygolit, topaz, tanzanit, cyrkon i kyanit. Po odpowiednio przeprowadzonym procesie szlifowania mogą przypominać szafir. Kamień ten można pomylić również z dość często wykorzystywanym w jubilerstwie syntetycznym korundem albo z imitacjami w postaci dubletów i imitacjami szklanymi. W rozpoznaniu prawdziwego szafiru z całą pewnością pomóc może test twardości. Badając prawdziwość tego kamienia, weryfikacji poddaje się również jego gęstość, właściwości optyczne oraz widmo absorpcji.

Jeśli chcemy dowiedzieć się, czy mamy do czynienia z prawdziwym szafirem, zwróćmy uwagę na cenę klejnotu. Koszt biżuterii z wysokiej wartości naturalnym szafirem nigdy nie będzie oscylować w granicach kilkuset złotych. Jeśli upatrzony przez nas pierścionek lub naszyjnik tyle kosztuje, z pewnością w środku znajduje się syntetyk, inny kamień lub tworzywo sztuczne.